အိန္ဒိယ-ဘင်္ဂလားဒက်ရှ်တို့အတွက် ရာစုနှစ်၏ အပြင်းထန်ဆုံး စူပါဆိုင်ကလုန်း အန္တရာယ်မှ ဘေးလွတ်ရာကယ်ထုတ်ရာ၌ ကရိုနာဗိုင်းရပ်စ်ကာကွယ်ရေးပြဋ္ဌာန်းချက်များက နှေးကွေးစေခဲ့။ လူသန်းပေါင်းများစွာ ထိခိုက်နိုင်သည့် ကြောက်မက်ဖွယ် မုန်တိုင်းဒီရေ မြင့်တက်လာဖွယ်ရှိ

အိန္ဒိယနှင့် ဘင်္ဂလားဒက်ရှ်နိုင်ငံတို့အတွက် ယခုရာစုနှစ်အတွင်း အပြင်းထန်ဆုံးဖြစ်လာသည့် “ အမ်ပန် “ စူပါဆိုင်ကလုန်၏ မုန်တိုင်းအန္တရာယ်သင့်နိုင်သူများကို ဘေးလွတ်ရာသို့ ကယ်ထုတ်ရာတွင် ကရိုနာဗိုင်းရပ်စ် ကာကွယ်ရေး ပြဋ္ဌာန်းချက်များက နှေးကွေးစေခဲ့ကြောင်း၊ Covid-19 ကူးစက်ရောဂါကြောင့် အလုပ်လက်မဲ့ ဖြစ်ခဲ့ရသော ရွှေ့ပြောင်းအလုပ်သမား ထောင်ပေါင်းများစွာတို့မှာ လူချင်းဝေးကွာစေရေးပြဌာန်းချက်များ တည်ဆဲကာလ ယခုအချိန်ထိ လမ်းမများပေါ်တွင် ရှိနေဆဲဖြစ်သည်ဟု Guardian က ယနေ့ရေးသားသည်။

ဗုဒ္ဓဟူးနေ့ ဘင်္ဂလားပင်လယ်အော်၏ အပြင်းထန်ဆုံး စူပါဆိုင်ကလုန်းမုန်တိုင်းဖြစ်ပေါ်ခြင်းကြောင့် အိန္ဒိယနိုင်ငံ အရှေ့ပိုင်းနှင့် ဘင်္ဂလားဒက်ရှ်တို့တွင် လူသန်းပေါင်းများစွာတို့ကို ထိခိုက်နိုင်ဖွယ်ရှိသည့် ကြောက်မက်ဖွယ် မုန်တိုင်းဒီရေ မြင့်တက်လာလိမ့်မည်ဟု ခန့်မှန်းထားသည်။ အိန္ဒိယသမုဒ္ဒရာ၏ ဒုတိယမြောက် စူပါဆိုင်ကလုန်း အဖြစ် ပြောင်းလဲလာချိန်မှစတင်၍ အိန္ဒိယနိုင်ငံအရှေ့မြောက်ပိုင်းမှ သဘာဝဘေးခံစားရဖွယ်ရှိသူများကို ကယ်ထုတ်ရန် အာဏာပိုင်များက အပူတပြင်း ကြိုးစားခဲ့ကြသည်။

သို့သော် နှစ်နိုင်ငံလုံးတွင် ကိုရိုနာဗိုင်းရပ်စ် ရောဂါကူးစက်မှုနှုန်းမြင့်တက်နေဆဲဖြစ်ပြီး ကူးစက်မှုကာကွယ်ရေး တင်းကျပ်သော ပြဋ္ဌာန်းချက်များအတိုင်း လိုက်နာရန်လိုအပ်မှုမှာ ကယ်ထုတ်ရေး ကြိုးပမ်းမှုများကို ဟန့်တား လျှက်ရှိနေသည်။ တစ်နိုင်ငံလုံးရှိ မြို့ကြီးများတို့၌ Lockdwon ပိတ်ဆို့မှုများက နေ့စဉ်အသက်မွေး အလုပ်များ ကိုဆုံးရှုံးစေခဲ့သည်။ ရွှေ့ပြောင်းအလုပ်သမားထောင်ပေါင်းများစွာတို့မှာ မြို့ကြီးများကို စွန့်ခွာကာ ကျေးလက် အိမ်နေအိမ်များသို့ ပြန်နေကြဆဲဖြစ်သည်။

 ဘင်္ဂလားပင်လယ်ပြင်တွင် ဖြစ်ပေါ်လျှက်ရှိသော မုန်တိုင်းပမာဏ၏ ဆိုးရွားပြင်းထန်ပုံကို အာကာသမှပင် လှမ်း မြင်နိုင်ပြီး ဟာရီကိန်းအဆင့် ၄-အမျိုးအစား လေတိုက်နှုန်း တစ်နာရီလျှင် ၁၅၀-မိုင် ရှိနေသည်။ စူပါဆိုင်ကလုန်း “ အမ်ပန် “ သည် အိန္ဒိယအနောက်ဘင်္ဂလားပြည်နယ်နှင့် အိမ်နီးချင်းဘင်္ဂလားဒက်ရှ် နိုင်ငံများသို့ မဝင်ရောက်မီ အင်အားအနည်းငယ် လျှော့ကျသွားလိမ့်မည်ဟု မျှော်လင့်ရသော်လည်း အကြီးစားနှင့် ကျယ်ပြန့်သောပျက်စီးမှု များဖြစ်စေနိုင်သည့်အထိ အားကောင်းနေလိမ့်မည်ဟု အိန္ဒိယမိုးလေဝသဋ္ဌာနက ခန်မှန်းထားသည်။

၁၀ ပေမှ နှစ်ထပ်အိမ်တစ်လုံးစာ ၁၆ ပေအမြင့်ရှိလှိုင်းလုံးကြီးများကြောင့် ကမ်းရိုးတန်းတစ်လျှောက်ရွှံ့နွံများ ဖုံးလွှမ်းသွားနိုင်ပြီး၊ ဆက်သွယ်ရေး တာဝါတိုင်များကို အောက်ခြေမှ ဆွဲလှဲကာ ကားလမ်းများနှင့် ရထားလမ်း များကို ဖုံးအုပ်သွားဖွယ်ရှိသည်။ လွန်ခဲ့သောဆယ်စုနှစ်များအတွင်း ဘင်္ဂလားဒေ့ရ်ှနိုင်ငံ မြေနိမ့်ပိုင်းကမ်းခြေ တစ်လျှောက်နေ လူဦးရေသန်း ၃၀-နှင့် အိန္ဒိယနိုင်ငံအရှေ့ပိုင်းတို့တွင် ဆိုင်ကလုန်းမုန်တိုင်းများကြောင့် ပုံမှန်လိုလိုထိခိုက်ခံရပြီး ရာပေါင်းများစွာသော လူ့အသက်များ ဆုံးရှုံးခဲ့ရသည်။

၁၉၉၉ တွင် အိန္ဒိယသြရိသပြည်နယ်၌ စူပါဆိုင်ကလုန်းမုန်တိုင်းဝင်ရောက်တိုက်ခတ်ခြင်းကြောင့် လူ ၁၀,၀၀၀ နီးပါးသေဆုံးခဲ့သည်။ လွန်ခဲ့သော ၈-နှစ်ကလည်း ဘင်္ဂလားဒက်ရှ်တွင် မုန်တိုင်း၊ လေဆင်နှာမောင်းနှင့် ရေကြီးရေလျှံ ခြင်းတို့ ဖြစ်ပွားခဲ့ရာ လူပေါင်း ၁၃၉,၀၀၀ – ဦးတို့ သေဆုံးခဲ့ရသည်။

ဘင်္ဂလားဒေ့ရ်ှအာဏာပိုင်များအနေဖြင့် ယခု “ အန်ပန် “ သည် လူ ၃,၅၀၀ ခန့်သေဆုံးဲခဲ့ရသော ၂၀၀၇ “ ဆီဒါ “ ဆိုင်ကလုန်းမုန်တိုင်းထက် ပိုမိုပြင်းထန်ဖွယ်ရှိသည်ကို စိုးရိမ်လျှက်ရှိသည်။ ဆီဒါသည် ဘင်္ဂလားဒက်ရှ်တွင် ဒေါ်လာဘီလီယံနှင့်ချီကာ အကြီးအကျယ် ပျက်စီးစေခဲ့သော အင်အားအကြီးဆုံးမုန်တိုင်းဖြစ်သည်။ အိန္ဒိယနိုင်ငံက လူ၂.၂ သန်းနေထိုင်ရာ အနောက်ဘင်္ဂလားပြည်နယ်မှ လူပေါင်း ၃၀၀,၀၀၀ ခန့် ကို ဆိုင်ကလုန်းနီးကပ်လာသည်နှင့်အမျှ ကယ်ထုတ်ပြောင်းရွှေ့ပေးနေဆဲဖြစ်ပြီး လူ ၁-သန်းခန့် ပြောင်းရွှေ့ပေးရဖွယ်ရှိသည်။

ကူးစက်ရောဂါကြောင့် နေရာထိုင်ခင်းအပို ဖန်တီးပေးရန်မှာ မဖြစ်နိုင်ဆုံး အခက်အခဲဖြစ်လာသည်။ ဘင်္ဂလားဒက်ရှ်တွင် ခိုလှုံလျှက်ရှိသည့် မြန်မာပြည်မှ ဒုက္ခသည်ဘင်္ဂါလီ ( မူရင်း ရိုဟင်ဂျာဟု ဖော်ပြ ) တို့၏ လုံခြုံဘေးကင်းမှုမှာ စိုးရိမ်ဖွယ်ရာရှိနေသည်။ နိုင်ငံ့အရှေ့တောင်ဘက်တွင် အဆိုပါ ခိုလှုံနေသူ ၁-သန်းခန့်မှာ ခန့်မှန်းမုန်တိုင်းလမ်းကြောင်း၏အပြင်ဘက်တွင်ရှိသော်လည်း ခနော်ခနဲ့ လက်ဖြစ်ယာယီတဲများဖြင့် နေထိုင်နေကြခြင်းဖြစ်သည်။

လွန်ခဲ့သည့် ရက်သတ္တပတ်တွင် ဒုက္ခသည်စခန်း၌ ကိုရိုနာဗိုင်းရပ်စ်ပိုး စွဲကပ်ခံရသူကို ပထမဆုံးတွေ့ရှိပြီးနောက် အင်္ဂါနေ့အထိ ကူးစက်ခံရသူ ၆ -ဦး ရှိခဲ့သည်။ အစားအစာ၊ မိုးကာတာပေါ်လင်နှင့် ရေသန့်စင်ဆေးပြားများ ကဲ့သို့သောအရေးပေါ်ပစ္စည်းများ သိုလှောင်ထားပြီး လိုအပ်လျှင် အနီးဆုံးစာသင်ကျောင်းကဲ့သို့ ပိုမိုခိုင်ခန့်သော အဆောက်အအုံများသို့ ရွှေ့ပြောင်းပေးရဖွယ်ရှိသည်ဟုကုလသမဂ္ဂက အေဂျင်စီများက ပြောဆိုသည်။

မိုးသည်းထန်စွာ ရွာသွန်းခြင်း၊ ရေကြီးရေလျှံခြင်း၊ နေအိမ်နှင့် လယ်ယာမြေများပျက်စီးခြင်းတို့သည် အထူးသဖြင့် ကော့ခ်ဘဇားဒုက္ခသည်စခန်းများကဲ့သို့ လူနေထူထပ်သောဧရိယာများ၌ ဗိုင်းရပ်စ်ပျံ့နှံ့နိုင်ခြေကိုမြင့် တက်စေ နိုင်ကြောင်း၊ ကပ်ရောဂါကျရောက်ပြီးနယ်မြေများ၌လည်း လူနေမှုဘဝများနှင့်အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းဆုံးရှုံးမှု အများအပြားများတို့ တိုးပွားလာရန် သေချာလျှက်ရှိကြောင်း ကုလသမဂ္ဂ ကယ်ဆယ်ရေး ActionAid က ခန့်မှန်းထားသည်။

(( သဘာ၀ အဖျက်စွမ်းအားကြီးတစ်ခုဖြစ်သည့် မုန်တိုင်းကို ဂျပန်-ကိုရီးယား-တရုတ်-ဗီယက်နမ် စသည့် ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာပိုင်းတွင် “ တိုင်ဖွန်း “ ဟု ခေါ်ပါသည်။ အိန္ဒိယ- မြန်မာ-ဘင်္ဂလားဒက်ရှ်စသည့် အိန္ဒိယ သမုဒ္ဒ ရာ ပိုင်းတွင် ( အာရပ်စကား ခွေနေသောမြွေ ) “ ဆိုင်ကလုန်း ၊ အမေရိကန် ကာရစ်ဘီယံဒေသစသည့် အတ္တလန်တိတ်သမုဒ္ဒရာပိုင်းတွင် “ ဟာရီကိန်း “ ဟု ခေါ်ဆိုကြသည်။ ။ သတင်းဘာသာပြန်သူ ))

((( The Guardian., 20 May 2020 , “Super cyclone Amphan: evacuations in India and Bangladesh slowed by virus.” ကို #HtayOung, #OungMarine ဆီလျော်အောင် ကောက်နှုတ်ဘာသာပြန်ဆိုသည်။ )))

https://www.theguardian.com/world/2020/may/20/super-cyclone-amphan-evacuations-in-india-and-bangladesh-slowed-by-virus

#စူပါဆိုင်ကလုန်းအမ်ပန်

0

Leave a Reply

Your email address will not be published.